CÂY TY GIẢI GAI

Ty giải gai, Kim cang hiên ngang - Smilax ferox Wall, ex Kunth, thuộc họ Kim cang - Smilacaceae.

Mô tả: Dây leo mọc cao đến 5m, có gai cao; thân to đến 4mm, có lông ngắn. Lá có phiến biến thiên, bầu dục đến xoan tròn, dài 3-16cm, rộng 1,5-9cm, mặt dưới mốc, cuống ngắn, có tua cuốn, trừ ở nhánh có hoa. Hoa xếp thành tán đơn, đơn tính; tán cái nhiều hơn tán đực, phiến hoa dài 4mm, nhị 6. Quả mọng hình cầu, đường kính 8-15mm, khi chín có màu đỏ đậm.

Bộ phận dùng: Thân rễ - Rhizoma Smilacis Fericis, thường gọi là Thích ty giải.

Nơi sống và thu hái: Loài phân bố ở Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ, Xích Kim, Assam, Nêpan. Ở nước ta, cây mọc ở các đồi núi vùng cao trên 1200m, thuộc các tỉnh phía Bắc. Người ta thu hái thân rễ vào mùa thu, đông đến đầu xuân, loại bỏ rễ con, rửa sạch, phơi khô dùng dần.

Tính vị, tác dụng: Vị chát, hơi đắng, tính bình; có tác dụng khư phong lợi thấp, giải sang độc.

Công dụng, chỉ định và phối hợp: Ðược dùng trị phong thấp gân cốt lạnh đau, lâm trọc, giang mai, lở chân, dị ứng ngoài da, bệnh mẩn ngứa. Liều dùng uống trong 10-15g dạng thuốc sắc. Dùng ngoài, nấu nước rửa.